PUNJAB SCHOOL EDUCATION BOARD (PSEB)
SEPTEMBER HALF-YEARLY EXAMINATION 2026
CLASS: CLASS 12
SUBJECT: ENVIRONMENTAL EDUCATION (EVS)
Time Allowed: 2 Hours
Maximum Marks: 40
General Instructions:
- All questions are compulsory.
- Write legibly and maintain clean spacing.
SECTION A / ਭਾਗ-ੳ: Multiple Choice Questions
Answer all 5 questions — Total: 5 Marks
Q1.
Adolescence is a transitional stage of human development primarily characterized by: (ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੜਾਅ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਹੈ?)
[1]
(A)(A) Decline in mental strength (ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ)
(B)(B) Rapid physical, cognitive, and emotional changes (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ, ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ)
(C)(C) Complete biological stability (ਪੂਰਨ ਜੈਵਿਕ ਸਥਿਰਤਾ)
(D)(D) Decrease in social awareness (ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ)
Q2.
Personal values play a vital role in: (ਨਿੱਜੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ?)
[1]
(A)(A) Promoting selfish behavior (ਸੁਆਰਥੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ)
(B)(B) Building character and moral judgment (ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸਮਝ ਬਣਾਉਣਾ)
(C)(C) Increasing mental stress (ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵਧਾਉਣਾ)
(D)(D) Promoting social isolation (ਸਮਾਜਿਕ ਵੱਖਰੇਵੇਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ)
Q3.
Which of the following is a major health risk associated with alcohol and drug addiction? (ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੁੱਖ ਸਿਹਤ ਖਤਰਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?)
[1]
(A)(A) Enhanced immunity (ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ)
(B)(B) Severe damage to liver, nervous system, and mental health (ਜਿਗਰ, ਨਾੜੀ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ)
(C)(C) Improved physical stamina (ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ)
(D)(D) Better memory retention (ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ)
Q4.
Gender sensitivity promotes: (ਲਿੰਗਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?)
[1]
(A)(A) Gender discrimination (ਲਿੰਗ ਅਧਾਰਤ ਵਿਤਕਰਾ)
(B)(B) Equal respect and empathy for all genders (ਸਾਰੇ ਲਿੰਗਾਂ ਲਈ ਸਮਾਨ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ)
(C)(C) Male dominance only (ਕੇਵਲ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ)
(D)(D) Female dominance only (ਕੇਵਲ ਔਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ)
Q5.
Biological diversity refers to the variety of: (ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ?)
[1]
(A)(A) Non-living components only (ਕੇਵਲ ਨਿਰਜੀਵ ਤੱਤ)
(B)(B) Life forms (plants, animals, microorganisms) in an ecosystem (ਇੱਕ ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ, ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ)
(C)(C) Synthetic materials (ਬਣਾਵਟੀ ਵਸਤੂਆਂ)
(D)(D) Electronic gadgets (ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਪਕਰਨ)
SECTION B / ਭਾਗ-ਅ: Very Short Answer Questions
Answer all 5 questions — Total: 10 Marks
Q6.
State two major developmental changes observed during adolescence. (ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਿਕਾਸਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਖੋ।)
[2]
Q7.
Mention two basic personal values essential for maintaining good social relationships. (ਚੰਗੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੋਈ ਦੋ ਮੁੱਖ ਨਿੱਜੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਲਿਖੋ।)
[2]
Q8.
Write two harmful social consequences of drug addiction among youth. (ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਦੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਿਖੋ।)
[2]
Q9.
Mention two advantages of using mobile phones and internet responsibly. (ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋ ਫਾਇਦੇ ਦੱਸੋ।)
[2]
Q10.
Define Biodiversity in simple terms. (ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿਓ।)
[2]
SECTION C / ਭਾਗ-ੲ: Short Answer Questions
Answer all 3 questions — Total: 9 Marks
Q11.
Explain how self-awareness helps teenagers overcome emotional challenges. (ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।)
[3]
Q12.
Discuss the negative impacts of excessive social media screen-time on physical and mental health. (ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।)
[3]
Q13.
Describe three major threats to biological diversity caused by human activities. (ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿਓ।)
[3]
SECTION D / ਭਾਗ-ਸ: Long Answer Questions
Attempt any TWO questions — Total: 10 Marks
Q14.
What is Substance Abuse? Detail its causes among youth and suggest remedial steps to eliminate drug abuse from society. (ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਕੀ ਹੈ? ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਅ ਸੁਝਾਓ।)
[5]
— OR / ਅਥਵਾ / अथवा —
What is Gender Sensitivity? Explain its role in creating a safe, empathetic, and responsible society. (ਲਿੰਗਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਹਮਦਰਦ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।)
Q15.
Discuss the ecological importance of Biodiversity and suggest measures to conserve wildlife and natural habitats. (ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਮਹੱਤਵ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਵਾਸਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ।)
[5]
— OR / ਅਥਵਾ / अथवा —
Explain how the combination of personal values, self-awareness, and responsible digital media choices helps shape a student’s personality. (ਨਿੱਜੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ ਘੜਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?)
SECTION E / ਭਾਗ-ਹ: Comprehension Based Question
Read the paragraph and answer the questions below — Total: 6 Marks
Passage: Biodiversity includes the variety of all living organisms, ecosystems, and ecological processes on Earth. It provides essential services like climate regulation, air and water purification, soil fertility, and food sources. However, rapid urbanization, deforestation, pollution, and over-exploitation of natural resources have led to significant loss of biodiversity. Preserving biodiversity is crucial for maintaining ecological balance and ensuring the survival of future generations. (ਪੈਰਾ: ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ, ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਤੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸਰੋਤ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।)
QA.
State two natural services provided by biodiversity mentioned in the passage. (ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦੋ ਕੁਦਰਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖੋ।)
[2]
QB.
Mention two human activities responsible for the loss of biodiversity. (ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੋ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਿਖੋ।)
[2]
QC.
Why is preserving biodiversity crucial for human survival? (ਮਨੁੱਖੀ ਬਚਾਅ ਲਈ ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?)
Did this chapter match your Syllabus ?